Ferenc Puskas

Ferenc Puskas

Data i miejsce urodzenia: 01.04.1927, KipsetFerenc Puskas
Data i miejsce śmierci: 17.11.2006, Budapeszt
Narodowość: Węgry
Pozycja na boisku:
Napastnik

Największe osiągnięcia

  • Mistrz Olimpijski z 1952 (Helsinki)
  • Wicemistrz Świata z 1954 roku (Szwajcaria)
  • Najlepszy Piłkarz MŚ w 1954 r.
  • 5-krotny Mistrz Węgier – 1949/50, 1950, 1952, 1954, 1955 (Budapest Honvéd)
  • 4-krotny Król Strzelców ligi węgierskiej
  • 4-krotny Król Strzelców ligi hiszpańskiej
  • 5-krotny Mistrz Hiszpanii – 1961, 1962, 1963, 1964, 1965 (Real Madryt)
  • Zdobywca Pucharu Hiszpanii – 1962 (Real Madryt)
  • 3-krotny Zdobywca Pucharu Europy – 1959, 1960, 1966 (Real Madryt)
  • Zdobywca Pucharu Interkontynentalnego – 1960 (Real Madryt)
  • Najlepszy Piłkarz Węgierski XX wieku.
  • Najlepszy Piłkarz Europejski XX wieku według L’Equipe
  • Drugi Najlepszy Piłkarz Europy według France Football (1960)
  • 7. miejsce w rankingu na Najlepszego piłkarz XX wieku według World Soccer
  • 6. miejsce w rankingu na Najlepszego Piłkarza XX wieku według IFFHS (4. w Europie)
  • Najwięcej goli w finałach Pucharu Europy (7)
  • Złoty But za najskuteczniejszego napastnika świata – 1948
  • Zdobywca 85 goli w 84 występach dla reprezentacji Węgier
  • Ogółem zdobywca 616 goli w 620 meczach historii (3 wynik wszech czasów)

Ferenc Puskás (właściwie to Ferenc Purczfeld) urodził 1 kwietnia 1927 roku w Kispet, wiosce położonej na obrzeżach Budapesztu, zmarł 17 listopada 2006 roku.

W reprezentacji Węgier rozegrał 85 meczy strzelając 84 bramki, a w lidze Węgierskiej oraz Hiszpańskiej wystąpił 529 razy zdobywając 514 goli. Był mistrzem Olimpijskim w 1952 roku oraz finalistą mundialu dwa lata później.

Z drużyną Realu Madryt zdobył trzy puchary Europy. Na swoim koncie miał również 10 mistrzostw krajowych, pięć z ekipą Królewskich oraz pięć z Budapest Honvéd, ośmiokrotnie zdobył koronę króla strzelców ligi.

Po zakończeniu kariery piłkarskiej Ferenc Puskás został trenerem. Jego największym osiągnięciem jako szkoleniowca było dotarcie do finału Pucharu Europy z drużyną  Panathinaikosu Ateny w 1971 roku. Niestety na drodze do pełni szczęści stanęła drużyna Ajaxu Amsterdam, z którą koniczynki przegrały 2:0.

Ułaskawienie w 1993 roku przez rząd Węgierski jego ucieczki z 1956 r. pozwoliło ma na objęcie stanowiska selekcjonera drużyny narodowej. W 2002 roku stadion narodowy Népstadio w Budapeszcie został nazwany imieniem Ferenca Puskása. Rok później krajowa federacja piłkarska ogłosiła gonajlepszym węgierskim zawodnikiem ostatnich 50 lat.

Również UEFA postanowiła uczcić pamięć jednego z najlepszychj graczy w historii tego sportu ustanawiając nagrodę jego imienia wręczaną zdobywcy najpiękniejszej bramki w Europie.

Kariera klubowa

Swoją karierę zaczynał w drużynie Kipseti, która w roku 1950 została przemianowana na Budapest Honvéd. W czasie swoich występów w lidze Węgierskiej czterokrotnie został najlepszym strzelcem na krajowym podwórku, a w sezonie 1948/49 z liczbą 50 trafień był najlepszym snajperem w Europie.

W 1950 roku przejął kapitańską opaskę reprezentacji Węgier zwanej w tym okresie Złotą Jedenastką. Osiem lat później w związku z rewolucją Węgierską wyemigrował do Hiszpanii gdzie rozpoczął swoją przygodę z Realem Madryt. Pod czas gry w składzie Królewskich czterokrotnie zdobył tzw. nagrodę „Pichichis” (przyznawana przez największy w Hiszpanii dziennik sportowy „Marca” dla najlepszego strzelca ligi). W dwóch finałach Pucharu Europy strzelił 7 bramek, a w roku 1995 IFFHS wybrała go na najlepszego piłkarza XX wieku.

Młodzieńcze lata Puskás spędził na obrzeżach Budapesztu w wiosce Kispeti. W miejscowej drużynie stawiał swoje pierwsze kroki na murawie jako junior. Później, aby obejść przepisy dotyczące minimalnego wieku zawodników występował pod pseudonimem Miklós Kovács.

Już w czasie gry w drużynie juniorskiej poznał swojego późniejszego przyjaciela z reprezentacji WęgierJózsefa Bozsika. Swój pierwszy oficjalny mecz w drużynie seniorów rozegrał w listopadzie 1943 roku przeciwko drużynie Nagyváradi AC. Po tym spotkaniu otrzymał przydomki „Öcsi” oraz „Buddy”.

W 1949 roku drużynę Kipseti przejęło ministerstwo obrony narodowej, tworząc klub wojskowy i zmieniając nazwę na Budapest Honvéd. W związku z tą zmianą ówcześni piłkarze otrzymali rangi wojskowe, a Puskás awansował do rangi majora, skąd wzięło się jego późniejsze przezwisko „Galopujący Major”. W czasie pobytu w Budapest Honvéd zdobył 5 tytułów mistrza kraju, oraz 4 razy sięgał po koronę króla strzelców.

Bramki w sezonach: 1947/48 – 50 bramek, 1949/50 – 31 bramek, 1950 – 25 bramek, 1953 – 27 bramek. Z liczbą 50 trafień został najlepszym strzelcem w Europie w roku 1948.

W 1956 wraz ze swoim klubem wywalczył awans do Pucharu Europy, gdzie w pierwszym spotkaniu miał zmierzyć się na wyjeździe z Hiszpańskim Atletic Bilbao. W międzyczasie czasie na Węgrzech wybuchła rewolucja. W związku z tym kilku piłkarzy odmówiło powrotu do ojczyzny i pozostali na półwyspie Iberyjskim.

Na początku rozegrał kilka nieoficjalnych spotkań w Espanyolu Barcelona, a w międzyczasie o jego pozyskanie starały się dwa Włoskie kluby AC Milan i Juventus Turyn. Jednak transfer nie doszedł do skutku w wyniku dwuletniej dyskwalifikacji nałożonej na Puskása przez UFEA za odmowę powrotu na Węgry.

Wyjechał do Austrii, a następnie do Włoch, gdzie po zakończeniu kary szukał nowego klubu. Niestety żaden czołowy zespół Serie A nie był zainteresowany zatrudnieniem 31-letniego Ferenca. Również ówczesny manager Manchesteru United – Jimmy Murphy – wyrażał zainteresowanie reprezentantem Węgier. Niestety przez zbyt restrykcyjne przepisy dotyczące cudzoziemców piłkarz nie dostał pozwolenia na grę w Premier League. W kilka miesięcy później trafił do Realu Madryt.

Real Madryt

W pierwszym sezonie 1958/1959 hiszpańskiej La Liga, Puskás strzelił łącznie cztery hat-tricki, z czego pierwszy już w swoim drugim występie dla Królewskich przeciwko Sportingowi Gijon (21 września 1958). Nie całe 4 miesiące później Ferenc wraz z Argentyńczykiem Alfredo Di Stefano zdobyli po trzy bramki w meczu przeciwko Union Deportivo Las Palmas, a całe spotkanie zakończyło się wygraną Królewskich 10:1.

W sezonie 1960/1961 węgierski napastnik strzelił w dwóch ligowych meczach przeciwko ekipie Club de Fútbol Elche SAD 9 bramek. Zapisał się grubymi literami w historii potyczek z odwiecznym rywalemRealu Madryt – Barceloną. W dwóch meczach Grand Derbi w roku 1963 strzelił sześć bramek: trzy na Santiago Bernabeu oraz trzy w stolicy Katalonii.

Podczas 8 sezonów w La Lidze wystąpił w 180 meczach, 156 razy wpisując się na listę strzelców. Wydatnie pomógł drużynie ze stolicy Hiszpanii zdobyć tytuł mistrza kraju pięć raz z rządu, a sam czterokrotnie był najskuteczniejszym strzelcem z pośród ligowych zawodników.

Europejskie występy Ferenca były równie udane co te na krajowych boiskach. W 39 meczach strzelił 35 bramek. Do pięciu tytułów mistrza kraju trzy razy dołożył najważniejszy europejski puchar klubowy –Puchar Europy. Z powodu kontuzji mógł zagrać jedynie w dwóch meczach finałowych, wystarczyło to jednak aby zdobyć łącznie 7 bramek.

W finale z 1961 roku zdobył cztery bramki przeciwko niemieckiemu Eintrachtowi Frankfurt w wygranym 3:7 meczu (kolejne trzy bramki dorzucił Argentyńczyk Alfredo Di Stefano). Rok później w kolejnym meczu finałowym dorzucił hat-tricka z Benficą Lizbona.

W 1966 roku swoimi pięcioma trafieniami dla Królewskich przeciwko Feyenoordowi Rotterdam dosadnie pomógł drużynie awansować do kolejnego finału Pucharu Europy. Niestety z powodu kontuzji nie mógł wystąpić w finałowym spotkaniu. W 1967 roku jako doświadczony i już zaawansowany wiekowo zawodnik towarzysko występował w angielskim klubie amatorskim South Liverpool ku uciesze kibiców z dziesięciotysięcznego stadionu Hooly Park.

Puskás rozegrał 620 oficjalnych meczy strzelając 616 bramek co jest trzecim wynikiem w historii futbolu.

Kariera reprezentacyjna

W reprezentacji Węgier Ferenc Puskás zadebiutował 20 sierpnia 1945 w wygranym 5:2 meczu z Austrią wpisując się na listę strzelców. Łącznie rozegrał 85 meczów na arenie międzynarodowej i strzelił 84 bramki.

Jego życiowym rekordem było strzelenie sześciu bramek Austrii, oraz 4 gole w wygranym 12:0 meczu przeciwko Albanii. Wraz z Zoltánem Cziborskim, Sándorem Kocsisem, Józsefem Bozsikm oraz Nándorem Hidegkutim tworzył trzon reprezentacji Węgier, zwanej później Złotą Jedenastką.

Wygrywając 32 kolejne mecze z rzędu Węgrzy wywalczyli złoty medal Igrzysk Olimpijskich w Helsinkach w roku 1952 pokonując w finale Jugosławię 2:0, a pierwszą bramkę strzelił właśnie Ferenc Puskás. Turniej zakończył z dorobkiem 4 bramek. Pod czas Mistrzostw Świata w 1945 roku strzelił 3 bramki w dwóch meczach pierwszej rundy, Węgrzy pokonali Koreę Południową 9:0 oraz RFN 8:3. W finałowym meczu turnieju ponownie spotkali się z drużyną RFN tym razem przegrywając 3:2.

Kariera trenerska

Swoją karierę trenerską Ferenc Puskás rozpoczął w roku 1967 od prowadzenia San Francisco Golden Gate Gales. W 1970 roku został szkoleniowcem mistrza Grecji Panathinaikosu Ateny. Z klubem ze stolicy doszedł do finału Pucharu Europy co nie udało się żadnemu innemu klubowi z Grecji do dzisiaj. W drodze po trofeum pokonał w ćwierćfinale faworyzowany klub z Wysp Brytyjskich Everton. Kolejnym przeciwnikiem na drodze koniczynek była ekipa z Belgradu – Red Star. Półfinał między obiema drużynami na korzyść drużyny prowadzonej przez Węgra rozstrzygnął korzystniejszy bilans bramek strzelonych na terenie przeciwnika z Belgradu. W finale Pucharu Europu mistrzowie Grecji spotkali się z holenderskim Ajaxem Amsterdam prowadzonym przez znakomitego piłkarza, a później trenera Johana Cruyff‚a. Panathinaikos wałczył dzielnie, jednak drużyna z Holandii zapewniła sobie najważniejsze Europejskie trofeum strzelając dwie bramki w końcówce spotkania i wygrywając finał 2:0.

W sumie pod czas pięciu lat pracy w klubie, dwa razy zdobył mistrzostwo ligi Greckiej. Niestety nie udało mu się przenieść swojego sukcesu piłkarskiego na grunt trenerski. Łącznie Ferenc Puskás prowadził 11 drużyn klubowych na sześciu kontynentach oraz reprezentację Węgier.

Śmierć legendy

W połowie września 2006 Puskas trafił do szpitala w Budapeszcie na oddział intensywnej terapii. W połowie listopada jego stan znacznie się pogorszył. Jeden z najlepszych piłkarzy w historii zmarł 17 listopada 2006 roku. Ku pamięci gwiazdy reprezentacji Węgier nazwano jedną z ulic w pobliżu Stadionu Bozsika w Budapeszcie. W 2009 roku powstał o nim film w reżyserii Tamása Almásiego. Obraz można było oglądać na festiwalu „ERA Nowe Horyzonty”. Pochowany został w Bazylice Świętego Stefana, a żegnany był jak bohater narodowy. Jego pamięć pozostanie w ludzkich sercach jeszcze bardzo długo…

Autor: Przemysław Szymański